Overgewicht bij honden: hoe herken je het en wat doe je eraan?

Overgewicht bij honden: hoe herken je het en wat doe je eraan?

Meer dan één op de vijf honden heeft overgewicht — en dat is geen onschuldig probleem. Overgewicht vergroot de kans op gewrichtsklachten, ontstekingen en andere chronische aandoeningen. Toch is het een onderwerp dat veel eigenaren onderschatten of pas laat opmerken. Wat zegt de wetenschap, en wat kun je er als eigenaar aan doen?

Hoe vaak komt het voor?

Chiang et al. (2022) analyseerden de gegevens van ruim 40.000 honden die een universiteitsdierenkliniek bezochten over een periode van tien jaar. De uitkomst: 21,1% had overgewicht en 20,2% was zelfs zwaarlijvig. Samen heeft dus meer dan 40% van de onderzochte honden een te hoog lichaamsgewicht. Honden die gesteriliseerd of gecastreerd zijn, vrouwelijke honden, en middelbare of oudere honden lopen een verhoogd risico. Ook bepaalde rassen — zoals retrievers en spaniëls — zijn gevoeliger voor gewichtstoename. Overgewicht ging in dit onderzoek bovendien vaker samen met gewrichtsaandoeningen.

Hoe herken je overgewicht?

Een handige methode is de lichaamsconditiescore — een schaal van 1 tot 9 waarbij 4–5 ideaal is. Bij een gezond gewicht kun je de ribben voelen zonder te hoeven drukken, maar ze zijn niet zichtbaar. Is er een duidelijke vetlaag voelbaar, of is de taille nauwelijks zichtbaar van bovenaf? Dan is actie aan te raden. Je dierenarts kan dit objectief beoordelen.

Wat werkt beter: minder eten of meer bewegen?

Chapman et al. (2019) vergeleken in een klinische studie twee aanpakken bij dertien honden met overgewicht: caloriebeperking via een speciaal afslankdieet, of een toename van lichaamsbeweging met minimaal een derde. De resultaten waren duidelijk: de groep op caloriebeperking verloor gemiddeld 10% van het lichaamsgewicht — een significant resultaat. De groep die meer ging bewegen verloor gemiddeld slechts 2%, wat statistisch niet significant was. Meer bewegen is goed voor de algehele gezondheid, maar is op zichzelf onvoldoende om gewicht te verliezen bij honden.

Wat maakt een afslankdieet effectief?

Pan et al. (2023) onderzochten bij 30 te zware honden het effect van een speciaal afslankdieet, verrijkt met extra eiwit, visolie en vezelrijke ingrediënten, vergeleken met een standaard caloriebeperkt dieet. Beide groepen verloren vergelijkbaar gewicht, maar de honden op het verrijkte dieet verloren significant meer vetmassa (13,3% vs. 9,9%) én behielden hun spiermassa volledig — terwijl de controlegroep spiermassa verloor. Daarnaast hadden de honden op het verrijkte dieet lagere bloedvetwaarden, minder insuline, minder ontstekingsstoffen in het bloed en stabielere bloedsuikerwaarden na het eten.

De conclusie: niet alleen hoeveel calorieën een hond binnenkrijgt telt, maar ook de samenstelling van het voer. Voldoende eiwit en omega-3 vetzuren spelen een sleutelrol bij gezond afvallen.

Wat kun je zelf doen?

  • Beoordeel regelmatig de lichaamsconditie van je hond — voel de ribben en bekijk de taille van bovenaf
  • Pas de portiegrootte aan op basis van het streefgewicht, niet het huidige gewicht
  • Kies voor voer met voldoende eiwit om spiermassa te behouden tijdens gewichtsverlies
  • Beperk snacks en tafelscraps — die tellen mee in de dagelijkse calorie-inname
  • Raadpleeg een dierenarts voor een persoonlijk afslankplan bij ernstig overgewicht

Conclusie

Overgewicht bij honden is een veelvoorkomend en onderschat probleem. Caloriebeperking via de juiste voeding is de meest effectieve aanpak — waarbij de samenstelling van het dieet minstens zo belangrijk is als de hoeveelheid. Meer bewegen is een waardevolle aanvulling, maar geen vervanging.

Overweeg je een lichter voer voor je hond? Onze Senior/Light en Vegetarisch brokken zijn lager in calorieën en geschikt voor honden die op gewicht moeten letten. Voor extra omega-3 ondersteuning tijdens het afvallen kun je onze Zalmolie - 500 ml toevoegen.


Bronnen

Chapman, M., Woods, G. R. T., Ladha, C., Westgarth, C., & German, A. J. (2019). An open-label randomised clinical trial to compare the efficacy of dietary caloric restriction and physical activity for weight loss in overweight pet dogs. Veterinary journal, 243, 65–73. https://doi.org/10.1016/j.tvjl.2018.11.013

Chiang, C. F., Villaverde, C., Chang, W. C., Fascetti, A. J., & Larsen, J. A. (2022). Prevalence, risk factors, and disease associations of overweight and obesity in dogs that visited the Veterinary Medical Teaching Hospital at the University of California, Davis from January 2006 to December 2015. Topics in companion animal medicine, 48, 100640. https://doi.org/10.1016/j.tcam.2022.100640

Pan, Y., Spears, J. K., Xu, H., & Bhatnagar, S. (2023). Effects of a therapeutic weight loss diet on weight loss and metabolic health in overweight and obese dogs. Journal of animal science, 101, skad183. https://doi.org/10.1093/jas/skad183

Terug naar blog